Enkele cultuurverschillen tussen Spanje en Nederland   Een belangrijke waarde in Spanje is wat we de "heiligheid" van de familie zouden kunnen noemen. Als bijvoorbeeld artiesten een prijs winnen op televisie, zijn de eersten die worden bedankt hun altijd "fantastische" familieleden. Vooral bij een programma als Operación Triunfo (het Spaanse Idols) komt de familie bij ieder interview uitgebreid aan bod. Dit heeft wellicht iets te maken met het Spaanse regionalisme: men identificeert zich ten eerste met de familie, daarna met het dorp, vervolgens met de regio en pas uiteindelijk met het land (i.c. Spanje). In Spanje is kritiek op de familie haast een doodzonde. In Nederland zijn wij ook wat onze familie betreft over het algemeen wat nuchterder.   ***   Waar een Nederlander die in Spanje gaat werken nogal eens tegenaan loopt, is de onaantastbaarheid van autoriteitsverhoudingen. In Spanje is de directe chef heilig en als hij een opdracht aan je geeft, past het niet om te vragen waarom iets moet gebeuren. De omgangsvormen zijn dus "verticaler" dan bij ons (wij hebben wel de neiging uitleg te geven of te vragen op het werk). Dit kan ermee te maken hebben dat Spanje altijd een sterk hiërarchische, feodale samenleving heeft gekend. Wellicht is het ook een gevolg van het dictatoriale Franco-regime. Bovendien is in Spanje de macht van de katholieke kerk altijd zeer groot geweest. Gehoorzaamheid aan een transcendente instantie behoort dus waarschijnlijk nog steeds tot de Spaanse cultuur, al zal ook dit minder worden nu Spanje steeds meer in de vaart der (liberaal-kapitalistische) volkeren wordt opgenomen. *** In Spanje zegt men van iemand die gek is:   1. está como una cabra; letterlijk: hij is als een geit 2. está como un cencerro: hij is als een koebel 3. está chiflado: hij is gefloten (van "chiflar": "fluiten") 4. está tocado: hij is beroerd/aangeraakt (van "tocar": "aanraken", "beroeren")   Met betrekking tot de eerste twee voorbeelden: met vee verbinden wij in Nederland eerder domheid: "hij is dom als een koe", "dat is een domme geit". De gangbare uitspraak in het Nederlands is "gek als een deur" (een uitdrukking die eigenlijk nergens op slaat en misschien daarom in dit geval wel toepasselijk is).   De verbinding van gekte met fluiten kennen wij niet. Wij zeggen bijvoorbeeld wel: "hij is toeter"  ("stomdronken") of "hij voert geen fluit uit" en "hij ging fluitend naar zijn werk" (fluiten wordt daarin dus geassocieerd met zorgeloosheid).   De associatie van aanraken met gekte kennen wij wel in een uitdrukking als "hij is (van lotje) getikt". Verder kennen we: "ze is gestoord". Maar als we ons "beroerd" voelen, bedoelen we daarmee dat we ons slecht (ziek) voelen. Daarnaast zeggen we: "dat heeft hem diep geraakt", waarmee we duidelijk maken dat hij "ontroerd" is.     © Hendrik Hutter, 2007